Username:  
 
Password:  
    
Forgot Password? Username?

Tôi là ai

VTN-05 & BATINH
ĐINH QUANG TINH

Lượt người xem

mod_vvisit_counterHôm nay482
mod_vvisit_counterTuần này2242
mod_vvisit_counterTất cả795344

Đang xem

 12 khách 
Họa sỹ vẽ tranh sơn dầu đầu tiên của Việt nam
Viết bởi Ba Tỉnh   
Thứ ba, 29 Tháng 12 2009 04:15

Lê Văn Miến – Họa sỹ vẽ tranh sơn dầu đầu tiên của Việt nam

Lê Văn Miến (1873 -1943) sinh ra trong một gia đình dòng dõi khoa bảng ở làng Ông La, xã Kim Khê (nay là xã Nghi Long, huyện Nghi Lộc, Nghệ An). Vùng đất có truyền thống hiếu học. Thân phụ là cụ Cử Lê Huy Nghiêm,  làm tri huyện tại Phú Lộc, sau đó Cụ được bổ làm Đốc học Hải Dương, rồi thăng Án sát Hải Dương, nhưng không bao lâu, Cụ về quê chịu tang thân phụ rồi không ra làm quan nữa.

Lê Văn Miến là con thứ 3 trong gia đình có 12 anh em. Năm 1888, Chính phủ bảo hộ Pháp tổ chức tuyển chọn một số thanh niên đưa sang học tại Trường Thuộc địa (Ecole Coloniale) ở Paris. 3 người được chọn đầu tiên là Hoàng Trọng Phu (con Hoàng Cao Khải), Thân Trọng Huề (con Thân Trọng Nhiếp - vị quan lớn của Triều đình Huế) và người thứ 3 là Lê Văn Miến. Thoạt đầu, cụ Nghiêm định cho người con thứ hai là Lê Huy Thản đi. Nhưng ở độ tuổi 16, Thản đã có chính kiến rõ ràng, ghét Tây ra mặt, nên cụ Nghiêm đã cho Lê Văn Miến đi thay, sau khi khai tăng thêm 2 tuổi để đủ 16 tuổi.

“Bình văn” - Tranh sơn dầu của Lê Văn Miên

Là người ít tuổi nhất lớp, nhưng Lê Văn Miến được bạn đồng học nể trọng không chỉ vì học giỏi mà còn vì Miên sớm tỏ rõ khí phách không khuất phục trước cường quyền. Lê Văn Miến đã từng lãnh đạo học sinh cùng lớp bãi khoá chống hành vi kỳ thị chủng tộc của viên Hiệu trưởng. Là người thanh niên Việt Nam đầu tiên học ở đây, lại bị theo dõi hồ sơ về vụ bãi khoá, bị viên Hiệu trưởng Jérome đối xử rất khắt khe, nhưng Lê Văn Miến vẫn đạt thành tích cao trong học tập, được thưởng kỳ nghỉ hè đi du lịch các nước châu Âu.

Năm 1895, sau khi tốt nghiệp xuất sắc hai trường danh tiếng của nước Pháp, chàng trai họ Lê chia tay với Paris. Trở về nước, Lê Văn Miến ra Hà Nội xin làm thuê tại nhà in Seheider - cơ sở in đầu tiên do người Pháp xây dựng ở Hà Nội. Với chức trách hoạ sĩ, Lê Văn Miến lo phần trình bày, minh hoạ sách báo. Ngoài giờ làm việc, nhiều người biết tiếng chàng trai Việt Nam đầu tiên tốt nghiệp Trường Mỹ Thuật Paris, đã tìm đến nhờ vẽ tranh truyền thần cho ông bà, cha mẹ, nhưng chàng chỉ nhận vẽ cho một số ít người thân...

Mặc dù Lê Văn Miến là một hoạ sĩ được đào tạo rất cơ bản ở Pháp, nhưng Ông dành hầu hết thời gian cho việc dạy học nên sáng tác mỹ thuật không nhiều, mặc dù vậy, sự nghịêp hội hoạ của Ông vẫn sáng ngời trong nên Mỹ thuật Việt Nam. Giới nghiên cứu nghệ thuật tạo hình biết đến Ông, trước hết với tư cách tác giả hai bức tranh “Chân dung cụ Tú Mền” và bức “Bình văn” (còn có tên là “Buổi học chữ Nho xưa”) hiện lưu giữ tại Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam. Bức “Bình văn”. Nhà nghiên cứu mỹ thuật Thái Bá Vân, trong bài viết kể lại việc phát hiện bức tranh “Bình văn” năm 1971 đã nhận xét: Chưa thấy một hoạ sĩ nào dựng được hình và cử chỉ người Việt với thần thái chính xác, sâu và trân trọng như thế. Với Bảo tàng Mỹ thuật Việt Nam, bức tranh “Bình văn” của hoạ sĩ Lê Văn Miến - mốc lịch sử mỹ thuật nước nhà đã được cộng thêm một phần tư thế kỷ tuổi đời nữa. Đến nay, bức “Bình văn” hơn trăm tuổi thọ. Do thời gian, thời tiết xâm hại và điều kiện bảo quản tác phẩm mỹ thuật bị hạn chế, nên màu sắc của bức tranh không còn giữ được thần thái như xưa.

“Chân dung cụ Tú Mền” Tranh sơn dầu của Lê Văn Miên

Phần lớn tranh của hoạ sĩ Lê Văn Miến đã bị mất, nhưng những câu chuyện truyền miệng về khí phách tài năng của Ông vẫn được lưu truyền trong nhiều thế hệ. Ví như câu chuyện: Lúc Lê Văn Miến dạy ở Trường Quốc học Huế, viên Công sứ tỉnh Thừa Thiên nhờ hoạ sĩ vẽ chân dung cho vợ và con ông ta. Vừa khó thoái thác, vừa là dịp tỏ cho quan đầu xứ người Pháp biết tài năng của dân Việt, Ông đã không vẽ chân dung bình thường như viên công sứ yêu cầu mà trổ tài dựng một bức tranh nghệ thuật thật sự, có thể đặt tên là “Mẹ con người đàn bà Pháp và con mèo nhỏ”. Vẽ xong, viên công sứ hỏi tiền công,, hoạ sĩ đòi 30 đồng (bạc Đông Dương, thời đó cũng có thể gọi là một món tiền lớn). Nhưng ngay sau khi nhận tiền, Ông đã đưa tất cả số tiền ấy cho người thợ mộc để trả công đóng khung tranh.

Bức tranh “Mẹ con người đàn bà Pháp và con mèo nhỏ” rất nổi tiếng, khiến nhiều người Pháp đua nhau tìm đến, nhưng Ông nhất mực từ chối. Kể cả với nhà vua Thành Thái, vua Khải Định …Lê Văn Miến đều thoái thác, viện cớ mắt yếu không còn vẽ được nữa.

Những tác phẩm của hoạ sĩ Lê Văn Miến là “vô giá”, trước hết vì sinh thời, Ông vẽ tranh không phải để bán, phần nữa, ai có thể định được giá những tác phẩm bị mất, số ít còn lại đã trở thành tài sản quý hiếm của quốc gia.

Họa sỹ Lê Văn Miến qua đời ngày 06/6/1943, các thế hệ học trò kính dâng lên anh linh Ông bức hoành phi đề dòng chữ "Thế gian sư" (Thầy của thiên hạ) như là sự ghi nhận tài năng, nhân cách và sự cống hiến của thầy Lê Văn Miến đối với nền Giáo dục và Mỹ thuật nước nhà.

Tên nhà giáo - danh họa LÊ VĂN MIẾN đã được trân trọng đặt cho một con đường ở phường Tây Lộc, thành phố Huế.

BTV.Vũ Thanh Nhàn st&bs

Các góp ý (0)add
Viết góp ý
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
- - | + +

busy
 

VTN - 05 & BATINH

BỘ TRANH
“BẢN DIỆN

KIM CƯƠNG
BẤT HOẠI”

CỦA HỌA SỸ
ĐINH QUANG TỈNH
(BA TỈNH)